Mini ogród na balkonie - jak go stworzyć
Mieszkanie w mieście nie wyklucza własnych upraw. Nawet niewielki balkon może pełnić funkcję miniogrodu, który daje świeże zioła, owoce i jadalne kwiaty przez większą część sezonu. Kluczem jest dobór roślin odpornych na polskie, zmienn warunki, niewymagających codziennej pielęgnacji oraz odpowiednie wykorzystanie przestrzeni w pionie. Poniżej znajdziesz sprawdzone propozycje, które można ogarnąć w maksymalnie 1h tygodniowo.
Jak zaplanować balkonowy ogród na małej przestrzeni
Zanim pojawią się rośliny, warto poświęcić chwilę na plan. Balkon ma ograniczoną nośność, nasłonecznienie i miejsce, dlatego liczy się funkcjonalność.
Najważniejsze zasady:
– dobieraj rośliny o podobnych wymaganiach,
– wykorzystuj ściany, balustrady i narożniki a nawet sufit jeśli Twój balkon takowy posiada,
– wybieraj odmiany karłowe lub przeznaczone do uprawy pojemnikowej,
– ogranicz liczbę doniczek na rzecz kilku większych pojemników najlepiej na kółkach.
Na balkonach południowych najlepiej sprawdzą się pomidorki, truskawki i zioła śródziemnomorskie. Na północnych i wschodnich lepiej rosną mięta, melisa, szczypiorek i nagietek.
Zioła idealne na balkon w mieście
Zioła to najłatwiejszy sposób na start. Są tanie, szybko rosną i można je realnie wykorzystać w kuchni.Oto kilka sprawdzonych propozycji ziół, które z powodzeniem możesz uprawiać na własnym balkonie.
Bazylia, oregano i tymianek
To klasyka balkonowych upraw. Wystarczy im słoneczne stanowisko i regularne podlewanie. Najlepiej sadzić je w jednej większej donicy z odpływem. Pamiętaj, że uszczykiwanie liści tych roślin pobudza ich wzrost, więc im częściej używasz, tym lepiej rosną. Możesz używać ich zarówno w formie świeżych ziół, jak i zasuszonych, wystarczy że będziesz systematycznie zbierać liście, suszyć i przechowywać w suchych, zamkniętych pojemnikach aby nie zapleśniały i nie wywietrzały.
Aha, no i możesz też mrozić całe gałązki, to rzadkość ale świetnie sprawdza się gdy zechcesz przygotować zimową lemoniadę z gałązką rozmarynu, cytryną, imbirem i miodem, podaną na ciepło.
Mięta i melisa
Świetne do napojów i deserów, bardzo odporne i praktycznie bezobsługowe. Wymagają półcienia i regularnej wilgoci. Ważne, aby sadzić je osobno, ponieważ szybko się rozrastają. Będą cieszyć Twoje podniebienie całe lato, a ponieważ są wieloletnie, to jest duża szansa, że przetrwają zimę. Miętę i melisę także możesz zasuszyć i używać w zimie do naparów lub dodatków do herbat czy mieszanek ziołowych. Mięta to też jeden z najpopularniejszych składników używanych do inhalacji w okresie przeziębień, warto mieć więc swoją, niepryskaną, wyhodowaną na czystej, niezanieczyszczonej glebie.
Szczypiorek i natka pietruszki
Idealne na balkony o słabszym nasłonecznieniu. Można je przycinać przez cały sezon. Raz posiane dają plon przez kilka miesięcy. Pomyśl tylko o niedzielnej jajecznicy ze świeżym szczypiorkiem po który jedynie musisz schylić się na własnym balkonie. Albo o rosole z pietruszką z własnych upraw.
Niewielkie owoce, które da się uprawiać w donicach
Owocujący balkon to nie mit. Kluczem są odpowiednie odmiany i stabilne pojemniki z drenażem oraz dobór roślin do poziomu nasłonecznienia.
Truskawki uprawiane pionowo
Truskawki znakomicie nadają się do uprawy wertykalnej. Można je sadzić w kieszeniach materiałowych, kolumnach z rur PCV lub donicach piętrowych. Zajmują mało miejsca, a dobrze znoszą miejskie warunki. Najlepiej wybierać odmiany powtarzające owocowanie kilka razy w roku, są mniejsze ale można się nimi dłużej cieszyć. Czy wiesz, że truskawki mają różne kolory? Oczywiście, te najpopularniejsze to czerwone, ale z powodzeniem można też uprawiać w Polsce truskawki białe, są mniejsze ale słodsze.
Poziomki i borówki karłowe
Poziomki są mniej wymagające niż truskawki i świetnie radzą sobie w półcieniu. Borówki karłowe wymagają kwaśnego podłoża, ale poza tym są mało problematyczne i długowieczne. Niektóre odmiany owocują dwa razy do roku - w lipcu i we wrześniu np. Borówka karłowa HORTBLUE PETITE® (Vaccinium c.)
Oprócz smacznych, słodkich owoców (których - jak na niewielką roślinę - jest mnóstwo), borówka karłowa zawiera całą gamę witamin oraz mikro- i makroelementów, wspierających naszą odporność.
Pomidorki koktajlowe na balkon
Pomidorki koktajlowe to jedne z najczęściej wybieranych roślin balkonowych i nie bez powodu.
Najlepiej sprawdzają się odmiany:
– karłowe,
– samokończące,
– przeznaczone do uprawy pojemnikowej.
Wymagają regularnego podlewania i podpór lub powiązań, ale poza tym nie są pracochłonne. Jedna dobrze prowadzona roślina potrafi owocować przez całe lato. Warto połączyć je z bazylią, która poprawia warunki mikroklimatyczne i odstrasza część szkodników.
Warto poeksperymentować z różnymi odmianami, zarówno pod kątem kolorów jak i kształtów. Ciekawą odmianą są np. żółte pomidory Yellow Pearshaped o kształcie przypominającym gruszkę.
Kwiaty, które można wykorzystać w kuchni
Jadalne kwiaty łączą funkcję dekoracyjną i użytkową. Na balkonie sprawdzają się szczególnie te odporne i niewymagające. W Polsce jest kilka odmian, które świetnie sprawdzą się też w uprawie balkonowej.
Nagietek
Jedna z najlepszych roślin balkonowych do polskich warunków. Kwitnie długo, nie wymaga intensywnej pielęgnacji i można go dodawać do sałatek, herbat oraz jako naturalny barwnik. Pamiętaj, że kwiaty nagietka możesz też zasuszyć i używać w zimie jako składnik naparów czy dodatek do sałatek.
Nasturcja
Jej liście i kwiaty mają lekko pikantny smak. Dobrze rośnie w skrzynkach balkonowych i donicach wiszących. Jest odporna na okresowe przesuszenie i niezwykle dekoracyjna.
Nasturcja to roślina jednoroczna, ale łatwo wyhodować ją z nasion, nie będzie więc obciążeniem dla portfela, trzeba tylko pamiętać aby wysiać nasiona w kwietniu. Na jesień z kolei, możesz zebrać nasiona z własnych upraw i wysiać w kolejnym roku.
Istnieje około 80 odmian nasturcji, mają różne kolory i kształty kwiatów, pięknie pną się po podporach lub zwisają z pojemników. Kwiaty i liście nasturcji większej mogą być stosowane jako dodatek w sałatkach, wspomagając trawienie, poprawiając przemianę materii. Roślina działa odkażająco, łagodzi kaszel i chrypkę. Kwiaty zawierają 130 mg witaminy C w 100 g. Co więcej, kwiaty są bardzo bogatym źródłem β-karotenu i luteiny zawierając tej drugiej 45 mg w 100 g.
Bratek i fiołek
Nadają się do dekorowania deserów i napojów. Preferują półcień i umiarkowane podlewanie, co czyni je dobrym wyborem na balkony wschodnie.
I w tym przypadku, jak i we wcześniejszych przykładach, mamy na rynku ogromny wybór odmian i kolorów. Bratek pięknie zaprezentuje się jako uzupełnienie pojemników z innymi roślinami np. ożywiając kolorystycznie pojemnik z ziołami, a że kwitnie cały sezon, aż do pierwszych przymrozków, warto uwzględnić go w swojej balkonowej kolekcji.
Fiołek zaś, to rodzina kwiatów o niezwykle szerokiej gamie odmian. Godne polecenia są odmiany wonne, które już na wiosnę udekorują Twój balkon nie tylko kolorem ale i zapachem.
Jak ograniczyć pielęgnację do minimum aby zyskać czas na relaks
Aby balkonowy ogród nie stał się obowiązkiem, warto uprościć system pielęgnacji.
Sprawdzone rozwiązania:
– donice z podstawką lub systemem nawadniania, wystarczy pojedynczy nawadniacz wetknięty do ziemi aby powoli uwalniał zasoby wody
– ściółkowanie podłoża keramzytem, kamyczkami lub korą, możesz też użyć muszli aby była bardziej klimatycznie, ostatecznie jak już nic nie masz pod ręką - wystarczy nawet zerwana trawa, byleby ograniczyć parowanie wody z gleby,
– obfite podlewanie zbiorcze raz lub dwa razy w tygodniu,
– nawozy długo działające zamiast częstego dokarmiania.
Dobór odpowiednich pojemników ma kluczowe znaczenie. Jeśli wybierzesz większe pojemniki, ziemia nie będzie tak szybko się przesuszać. Materiał z jakich wykonane są pojemniki na rośliny, też ma duże znaczenie. Plastik, nie daje żadnej warstwy izolacyjnej, przez co ziemia w doniczce szybko się nagrzewa, co w upały może doprowadzić do uszkodzenia korzeni. Świetnie sprawdzają się zatem donice ceramiczne i betonowe, równie dobrze poradzą sobie drewniane skrzynki, zatrzymując ciepło promieni słonecznych w lecie i chroniąc korzenie przed przemarzaniem w zimie.
Balkonowy ogród realny do utrzymania w miejskiej dżungli
Miniogród na balkonie nie wymaga ani dużych inwestycji, ani codziennej uwagi. Przy dobrze dobranych roślinach i pojemnikach można cieszyć się świeżymi dodatkami do kuchni przez cały sezon, poświęcając na pielęgnację około godziny tygodniowo. To rozwiązanie szczególnie atrakcyjne dla mieszkańców miast, którzy chcą mieć kontakt z naturą bez konieczności posiadania działki czy ogrodu. Uprawa roślin na balkonie to też świetna edukacja dla dzieci a przy okazji można zyskać własne zapasy ziół, warzyw i owoców.